EuroAsia Interconnector trở thành hiện thực

Dự án EuroAsia Interconnector (EAI) đã chính thức đi vào giai đoạn thực hiện với việc đạt được một số cột mốc quan trọng. EAI đóng vai trò là một cơ sở hạ tầng quan trọng cho Ủy ban Châu Âu, Síp, Hy Lạp và Israel và đã được liệt kê trong danh sách Dự án vì lợi ích chung của châu Âu (PCI) kể từ năm 2013.

Bản đồ của dự án EuroAsia Interconnector (EAI)

Sau khi nhận được khoản tài trợ trị giá 657 triệu euro từ cơ chế tài chính châu Âu ‘Kết nối châu Âu’ (CEF) – là khoản tài trợ cao nhất từ trước đến nay từ CEF – và 100 triệu euro từ Quỹ phục hồi và khả năng phục hồi của EU, EAI đã chuyển sang giai đoạn xây dựng. Hiện nay, EAI đang tiến hành thảo luận với Ngân hàng Đầu tư Châu Âu (EIB) và Tài chính Xuất khẩu Na Uy (Eksfin) để đảm bảo phần tài trợ còn lại.

Vào cuối năm trước, EAI đã ký một ‘Thỏa thuận đặt trước’ với Nexans Na Uy, công ty mẹ của Nexans, một trong những công ty hàng đầu thế giới về truyền hình cáp và điện khí hóa. Thỏa thuận này cho phép khởi công công trình và đảm bảo khả năng sản xuất và lắp đặt các thành phần cần thiết để thiết kế, sản xuất, cung cấp, lắp đặt và thử nghiệm hệ thống cáp HVDC theo hợp đồng xây dựng và lắp đặt (EPCI).

Siemens Energy sẽ xây dựng bộ chuyển đổi điện HVDC đa đầu cuối hiện đại đầu tiên ở châu Âu tại Kophinou.

Dự án đã nhận được tất cả các giấy phép và cấp phép cần thiết và được hợp tác bởi nhà điều hành lưới điện Hy Lạp IPTO (ADMIE).

Khi hoàn thành vào năm 2027, EAI sẽ trở thành đường liên kết điện dưới biển dài nhất thế giới, với hơn 1200 km và độ sâu lên tới 3000 m, kết nối lưới điện quốc gia của Israel, Síp và Hy Lạp với lưới điện châu Âu. Đây sẽ tạo ra một đường liên kết xanh đáng tin cậy cho Châu Âu. Giai đoạn đầu tiên bao gồm một tuyến cáp ngầm HVDC 1000MW giữa Síp và Crete, với tổng chi phí xây dựng ước tính là 1,57 tỷ euro. Kết nối Israel-Cyprus và cáp 1000MW thứ hai sẽ được lắp đặt ở giai đoạn sau.

Kết Nối Âu Á – EAI

Trong một bước tiến quan trọng khác, Dự án Kết Nối Âu Á (EAI) sẽ thiết lập hành lang điện đầu tiên giữa châu Âu và châu Á. Đây thực sự là “con đường cao tốc điện” của Liên minh châu Âu, kết nối châu Âu với châu Á.

EAI không chỉ chấm dứt sự cô lập về năng lượng của Síp – quốc gia cuối cùng trong Liên minh châu Âu bị cô lập về điện – mà còn đóng góp vào việc đảm bảo an ninh nguồn cung cho Israel, Síp và Hy Lạp. Ngoài ra, nó cũng giúp giảm lượng khí thải CO2 đáng kể và hỗ trợ mục tiêu “Thỏa thuận Xanh” của Ủy ban châu Âu.

Đối với Síp, EAI mang đến nhiều lợi ích quan trọng. Trước tiên, EAI sẽ cung cấp tính linh hoạt và ổn định hơn cho lưới điện, cho phép chấp nhận nhiều hơn nguồn năng lượng tái tạo. Kết hợp với hệ thống lưu trữ năng lượng, điều này giúp Síp gia tăng tỷ lệ năng lượng tái tạo trong sản xuất điện, tiến gần đến mục tiêu mới của Liên minh châu Âu là 62% vào năm 2030. Điều này giúp giảm lượng khí thải đáng kể và đồng thời giảm giá điện cho Síp.

Sự quan trọng của EAI cũng được Bộ trưởng Năng lượng mới của Síp, ông Giorgos Papanastasiou, công nhận. Sự hỗ trợ rõ ràng và tích cực từ chính phủ là yếu tố quan trọng để đảm bảo thành công của dự án này.

Ngoài ra, EAI cũng cho phép xuất khẩu năng lượng tái tạo dư thừa sang châu Âu, thay vì phải cắt giảm sản xuất như hiện nay. Đồng thời, nó cũng tạo điều kiện ngược lại – nhập khẩu điện cho Síp trong thời kỳ nhu cầu cao, giảm nhu cầu sử dụng nguồn điện thông thường. Điều này cũng góp phần phát triển sự cạnh tranh trên thị trường điện.

Sự kết nối hai chiều của EAI sẽ nâng cao hiệu suất hoạt động của hệ thống điện của Síp so với hiện tại và giảm đầu tư vào xây dựng nguồn điện thông thường dự phòng, đồng thời giúp giảm giá điện.

Khi đi vào hoạt động vào năm 2028, Síp sẽ đạt được sự tin cậy và an ninh về năng lượng. Thông qua EAI, Síp có thể tận dụng tối đa tiềm năng năng lượng tái tạo của mình và trở thành một nhà sản xuất và vận chuyển điện.

Khởi công dự án

Lễ khởi công giai đoạn xây dựng dự án đã diễn ra vào ngày 14 tháng 10 năm 2022 tại Phủ Tổng thống với sự hiện diện của Kadri Simson, Ủy viên Năng lượng của Liên minh châu Âu, Nicos Anastasiades, Tổng thống Cộng hòa Síp lúc đó, Natasa Pilides, Bộ trưởng Bộ Năng lượng của Cộng hòa Síp, và Kostas Skrekas, Bộ trưởng Năng lượng của Hy Lạp.

EuroAsia Interconnector là một dự án quan trọng góp phần củng cố an ninh năng lượng của Liên minh châu Âu

Trong bài phát biểu tại buổi lễ, Ủy viên Simson nhấn mạnh rằng “EuroAsia Interconnector là một dự án cơ sở hạ tầng quan trọng khác, góp phần củng cố an ninh năng lượng của Liên minh châu Âu bằng cách kết nối Síp với lưới điện của Liên minh châu Âu và đóng góp vào các mục tiêu giảm khí thải carbon tham vọng của chúng tôi. Chúng tôi hy vọng quá trình xây dựng sẽ diễn ra nhanh chóng để biến dự án này thành hiện thực trong thời gian ngắn nhất.”

Ursula von der Leyen, Chủ tịch Ủy ban Châu Âu, trong chuyến thăm Israel, đã nhấn mạnh tầm quan trọng của dự án, nói rằng “Chúng tôi đang chuẩn bị một dự án lớn: cáp điện dưới nước dài nhất và sâu nhất thế giới, kết nối Israel với Síp và Hy Lạp. Theo thời gian, nó sẽ thúc đẩy quá trình điện khí hóa từ nguồn năng lượng tái tạo. Đây là nơi cần đầu tư.”

Theo von der Leyen, Israel, Síp và Hy Lạp có nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú để sản xuất năng lượng tái tạo và đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo cung cấp năng lượng sạch cho châu Âu. EAI đóng vai trò là một khoản đầu tư vào an ninh năng lượng và sẽ giúp giảm lượng khí thải carbon trong mix năng lượng của Liên minh châu Âu. “Đây là một ví dụ tuyệt vời về sự đoàn kết giữa các quốc gia dân chủ, không chỉ trong thời kỳ xung đột mà chủ yếu là để chống lại kẻ thù khổng lồ chúng ta đang đối mặt, đó là biến đổi khí hậu. Đây là một cuộc khủng hoảng quan trọng sắp diễn ra trên toàn cầu.”

Nasos Ktorides, Giám đốc điều hành của EAI, cho biết qua hành lang điện đang được xây dựng, Liên minh châu Âu sẽ nhận được điện an toàn từ nguồn năng lượng tái tạo và dự trữ khí đốt ở Síp, Israel và Hy Lạp, đây là một phát triển quan trọng góp phần vào quá trình chuyển đổi và hội nhập của thị trường năng lượng châu Âu. Ông cũng cho biết EAI sẽ tạo ra triển vọng kinh doanh và xuất nhập khẩu năng lượng, giảm giá bán buôn điện, tạo cạnh tranh và giảm giá hóa đơn tiền điện cho người tiêu dùng Síp.

Một dự án đồng hành với EAI là EuroAfrica Interconnector, dự án kết nối Ai Cập với Síp, Hy Lạp và châu Âu. Dự án này được hỗ trợ đầy đủ bởi chính phủ Síp và Ai Cập, và đã nhận được sự chấp thuận từ các cơ quan quản lý của Liên minh châu Âu. Vào tháng 10 năm 2021, Bộ trưởng Năng lượng của Síp, Hy Lạp và Ai Cập đã ký tuyên bố về ý định thúc đẩy dự án này.

Với việc EAI tiến tới giai đoạn xây dựng và hy vọng nhận được đầu tư ngay lập tức vào việc nâng cấp lưới điện, lưu trữ pin và hệ thống đo thông minh, người tiêu dùng điện khó tính ở Síp sẽ bắt đầu nhìn thấy ánh sáng ở cuối đường hầm giá điện đắt đỏ.